Hakimiyyət
Hakimiyyet
Hakimiyyət siyasətin özəyini təşkil edir. Alimlərin hakimiyyət haqqında fikirləri: XV əsrdə iki cərəyan mövcud idi:
- Humanizm
- Reformizm
XV əsrdən formalaşmış müasir siyasi elmin banisi, Humanizm cərəyanının nümayəndəsi italyan mütəfəkkiri Makiyavelli hakimiyyət haqqında yazıb: “ Hakimiyyətin silahı hüquq, əsası yaxşı qanun və yaxşı ordudur”.Pops: kimin gücü yoxdursa, o hakimiyyətdə də ola bilməz. Hakimiyyət insanı qorxuda saxlayır və onu rifah naminə istiqamətləndirir.İngilis-amerikan politoloq məktəbinin nümayəndəsi Morgentau: “Hakimiyyət – insanın başqa insanların hərəkətləri və şüuru üzərində hərəkət etməsidir”.Karl Marks: kapitalı olan, iqtisadi cəhətdən imkanı olan və idarə edən sinif hökmran sinifdir. “Kapital” əsəri.Lau: “Hakimiyyət şəxsin və ya qrupun başqaları üzərində öz iradəsini həyata keçirməsidir. Buradan belə bir fikir ortaya çıxır ki, hakimiyyət – iradi münasibətlərin təzahürüdür.Dyuverje: “ Hakimiyyət – birinin digəriləri üzərində hökmranlıq alətidir. Hakimiyyət cəmiyyətdə əmin-amanlıq qorumaq deməkdir”.Lenin: “Hakimiyyət – inqilabın inkişafında əsas məsələdir, onun daxili və xarici siyasətinin ifadəsi kimi başa düşülür”.Ümumiləşdirildiyi halda, belə demək olar ki, hakimiyyət, xüsusilə də siyasi hakimiyyət çoxşaxəli, həm də mürəkkəb bir hadisədir. Hakimiyyətdən o zaman danışmaq olar ki, orada ağalıq-tabeçilik münasibətləri cəmiyyət tərəfindən şərtləndirilsin.Hakimiyyəti fərqləndirən cəhət:
- Ümumiliyi – yəni o, cəmiyyətin bütün sferasında fəaliyyət göstərir.
- Nüfuzetmə qabiliyyətinə malikdir. Bu inandırma, məcburetmə yolu ilə də ola bilər.
- Hansı formalarda təzahür edir ?
VI. NƏZARƏT
Bütün hüquqlar qorunur.
